SEKSOHOLIZM

Wprawdzie część środowisk medycznych i psychologicznych odrzuca koncepcję erotomanii (seksoholizmu), jako uzależnienia od seksu i miłości, jednak warto poświęcić kilka słów zjawisku, o którym coraz częściej się słyszy i mówi. Erotomania to wg Encyklopedii Powszechnej PWN: „chorobliwe wzmożenie pobudliwości płciowej występujące w chorobach psychicznych i psychopatiach, a także w organicznych chorobach mózgu; może być ponadto skutkiem szkodliwego wpływu otoczenia; termin oznaczający również obłęd erotyczny z występowaniem urojeń zakochania". W literaturze fachowej można spotkać stwierdzenia, że erotomania (nazywana też hyperseksualizmem) zaliczana jest do zaburzeń libido i polega na wzmożeniu popędu seksualnego. Przejawia się w potrzebie znacznej częstotliwości i różnorodności aktywności seksualnej. Erotomania u kobiet to - nimfomania, u mężczyzn - satyryzm. Międzynarodowa Klasyfikacja ICD-10 zalicza z kolei nimfomanię i satyryzm do dysfunkcji seksualnych nie wywołanych przez zaburzenia organiczne i choroby, a związanych z nadmierną potrzebą seksualną.

U podłoża erotomanii, oprócz nadmiernie silnego popędu seksualnego mogą leżeć m.in. poczucie niższości, nieśmiałość, niepewność i niewiara we własne możliwości seksualne, które wymuszają potrzebę stałego sprawdzania swojej wydolności. Jednocześnie wiadomo, że podniecenie seksualne i orgazm powodują uwolnienie endogennych opiatów, które wpływają na struktury mózgu określane jako wspomniany już wcześniej "układ nagrody", co pozwala doszukiwać się działania podobnych mechanizmów jak w innych uzależnieniach. Funkcjonowanie seksualne należy zawsze rozpatrywać w kontekście funkcjonowania na pozostałych płaszczyznach życia. Intensywne życie seksualne może iść bowiem w parze z bardzo aktywną oraz intensywną działalnością zawodową, społeczną itp. Wówczas należy traktować je jako przejaw dużej żywotności i wydolności życiowej danej osoby.

Leczenie powinno polegać na uczeniu się zdrowych więzi z ludźmi, budowie trwałego intymnego związku oraz na nauce wyrażania i zaspokajania swojego popędu seksualnego w sposób zdrowy tzn. niedestrukcyjny. Pierwsze programy leczenia erotomanów powstały w USA w 1976 roku. W tym samym roku powstała w Bostonie pierwsza na świecie grupa Anonimowych Erotomanów (Seksoholików) oparta o Program Dwunastu Kroków. Na terenie USA, osoby uzależnione od "seksu i miłości" spotykają się jeszcze w innych, opartych na Programie 12 Kroków, grupach samopomocowych takich jak Sex Addicts Anonymous, Sex and Love Anonymous, Sexaholics Anonymous czy Sexual Compulsives Anonymous. Pierwsza w Polsce samopomocowa grupa dla osób z problemami seksu - grupa Anonimowych Erotomanów (AE) powstała w 1993 roku w Warszawie. W 2007 roku, na terenie Polski odbywało się tygodniowo ok. 40 mityngów grup Wspólnoty „Anonimowi Uzależnieni od Seksu i Miłości”. Wspólnota ta ma swoją stronę internetową pod adresem www.slaa.pl. W Stanach Zjednoczonych funkcjonują, wzorowane na grupach Al-Anon, Grupy Rodzinne S-Anon. Amerykańskie towarzystwo problemów Seksualnych (American Association on Sexual Problems) oszacowało, że uzależnionych od seksu jest ok. 10-15% Amerykanów, czyli około 25 milionów osób.

CZY SEKS JEST PROBLEMEM W PANI/PANA ŻYCIU?

Jeżeli chce Pan/i wiedzieć czy seks jest problemem w Pani/Pana życiu proszę odpowiedzieć rzetelnie na pytania zawarte w jednym lub w obu poniższych zestawach.

Zestaw I

• Czy ukrywa Pan/i zachowania seksualne lub uczucie pożądania przed bliskimi osobami? Czy prowadzi Pan/i "podwójne życie"?
• Czy pociąga Panią/Pana uprawianie seksu w nieodpowiednich do tego miejscach lub sytuacjach?
• Czy chętnie ogląda Pan/i podniecające zdjęcia i sceny w gazetach, pismach, na filmach itp.?
• Czy fantazje seksualne wpływają niekorzystnie na Pani/Pana intymne związki lub stanowią ucieczkę od Pani/Pana seksualnych problemów?
• Czy po akcie seksualnym stara się Pan/i się możliwie szybko opuścić swojego/swoją partnera/partnerkę? Czy często wstydzi się Pan/i lub ma poczucie winy po akcie seksualnym?
• Czy wstydzi się Pan/i swojego ciała i swojej seksualności do tego stopnia, że unika związków o charakterze seksualnym?
• Czy w każdym kolejnym intymnym związku pojawiają się te same problemy, które były powodem rozpadu poprzednich związków?
• Czy Pani/Pana zapotrzebowanie na kontakty seksualne oraz potrzeba urozmaicania tych kontaktów nasilają się?
• Czy był/a Pan/i kiedykolwiek aresztowana/y lub zagrożona/y aresztowaniem z powodu podglądania, ekshibicjonizmu, prostytucji, kontaktów seksualnych z niepełnoletnim, "nieprzyzwoitych" rozmów przez telefon itp.?
• Czy Pani/Pana życie seksualne stoi w sprzeczności z Pani/Pana sumieniem i przekonaniami?
• Czy Pani/Pana życie seksualne wiąże się z zachowaniami ryzykownymi, zagrożeniem chorobą, nie chcianą ciążą lub stosowaniem przemocy?
• Czy Pani/Pana zachowania seksualne lub zaangażowanie emocjonalne wywoływały kiedykolwiek poczucie beznadziejności, osamotnienia lub myśli samobójcze?

Zestaw II

• Czy kiedykolwiek zastanawiał/a się Pan/i nad tym czy nie potrzebuje pomocy z powodu swoich zachowań bądź fantazji seksualnych?
• Czy kiedykolwiek myslał/a Pan/i o tym, że byłoby lepiej ograniczyć swoje potrzeby seksualne?
• Czy kiedykolwiek myslałaś/eś o tym, że seks i seksualne podniety zawładnęły Tobą?
• Czy kiedykolwiek próbował/a Pan/i kontrolować lub skończyć z tym, co uznaje za niewłaściwe w swoich zachowaniach seksualnych?
• Czy traktuje Pan/i seks jako ucieczkę od innych problemów, rozładowanie emocji lub po prostu sposób na życie?
• Czy czuje się Pan/i winną/ym, ma wyrzuty sumienia, lub jest smutna/y po kontakcie seksualnym?
• Czy Pani/Pana "gonitwa" za seksem ma charakter coraz bardziej przymusowy?
• Czy Pani/Pana zachowania seksualne wpływają niekorzystnie na relacje ze współmałżonkiem?
• Czy w trakcie aktu seksualnego pomaga Pan/i sobie wywoływaniem seksualnych wspomnień lub fantazji?
• Czy ulega Pan/i nieodpartemu impulsowi, kiedy ktoś prowokuje Panią/Pana lub namawia do kontaktu seksualnego w trakcie party, przyjęcia czy innego spotkania towarzyskiego?
• Czy często zmienia Pan/i partnerów seksualnych?
• Czy wierzy Pan/i, że istnieje osoba, która byłaby lekarstwem na żądze seksualne, samo zaspokajanie (masturbację) czy też niewierność?
• Czy odczuwa Pan/i konieczność stałego posiadania seksualnego partnera/partnerki?
• Czy Pani/Pana potrzeby seksualne były kiedykolwiek problemem dla Pani/Pana lub dla najbliższych?
• Czy zainteresowanie seksem przeszkadza Pani/Panu w koncentracji na innych sprawach?
• Czy w miejscu pracy traci Pan/i czas na sprawy wiążące się z seksem?
• Czy w poszukiwaniu kontaktów seksualnych zmienia Pan/i środowisko na mniej wymagające?
• Czy natychmiast po akcie seksualnym stara się Pan/i jak najszybciej opuścić partnera/partnerkę?
• Czy pomimo tego, że Pani/Pana stała/y partner/ka odpowiada seksualnie często masturbuje się Pan/i lub utrzymuje kontakty seksualne z innymi jeszcze osobami?
• Czy kiedykolwiek był/a Pan/i zatrzymywana/y (aresztowana/y) w związku z seksem?

Im więcej razy odpowiedział/a Pan/i, w którymkolwiek z zestawów pytań "tak" tym bardziej nasilone są u Pani/Pana problemy związane z seksem.