akmed@akmedcentrum.eu

ul. Mokotowska 6a, Warszawa

news

Nikotynizm

Tytoń  zaczęto uprawiać w Europie w drugiej połowie XVI wieku. Polska nazwa „tytoń” pochodzi od tureckiego słowa „tutum” oznaczającego dym. Głównym alkaloidem tytoniu jest nikotyna, która działa na organizm pobudzająco. Palenie tytoniu nie powoduje wprawdzie natychmiastowych i groźnych dla organizmu następstw,  jest  jednak  przyczyną  wielu poważnych chorób. Schorzenia spowodowane paleniem tytoniu pochłaniają każdego roku więcej ofiar niż łącznie AIDS, wypadki samochodowe i lotnicze oraz wszystkie konflikty zbrojne.

Według Światowej Organizacji Zdrowia (2017 r.) papierosy pali nałogowo blisko 1 miliard mieszkańców Ziemi. Każdego roku dochodzi do około 6 milionów przedwczesnych zgonów spowodowanych paleniem; co sześć sekund umiera na świecie jakiś palacz.

Przedstawione podczas dorocznego kongresu Europejskiej Ligi do Walki z Chorobami Reumatycznymi (Madryt 2017) wyniki badań wykazały, że u osób palących papierosy istnieje podwyższone ryzyko zachorowania na reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), jeżeli w dzieciństwie były narażone na bierne palenie oraz, że palenie papierosów przyspiesza postęp innej ciężkiej choroby zapalnej stawów – określanej jako zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK).

Z badań przeprowadzonych przez naukowców z RTI International w Karolinie Północnej (USA) wynika, że wariant DNA, znajdujący się w genie DNMT3B i występujący powszechnie u osób pochodzenia europejskiego i afrykańskiego, zwiększa prawdopodobieństwo rozwoju uzależnienia od nikotyny oraz zachorowania na raka płuc.

Na wdychanie dymu tytoniowego narażone jest również otoczenie palacza (tzw. palenie bierne). Stwierdzono,  że  samo  przebywanie przez ok. 4-5 godzin w zadymionym pomieszczeniu jest  równoznaczne z wypaleniem kilku papierosów.  Spotykamy opinie mówiące, że wypalenie jednego papierosa skraca życie o 5 minut.

Warto wiedzieć, że zdaniem niektórych specjalistów za uzależnieniem od nikotyny mogą przemawiać m.in. następujące objawy :

  • palenie ponad 20 papierosów dziennie;
  • wypalenie pierwszego papierosa w ciągu 30 min. po obudzeniu się (nierzadko na czczo);
  • częste i głębokie zaciąganie się dymem tytoniowym;
  • palenie podczas choroby.

Osoby decydujące się na zaprzestanie palenia powinny wiedzieć, że po zaprzestaniu dochodzi do wielu korzystnych dla organizmu zmian i tak, po upływie:

  • 20 minut – ciśnienie, tętno i temperatura ciała powracają do normy;
  • 8 godzin – poziom tlenu we krwi wraca do normy, a tlenku węgla (czadu) zmniejsza się o połowę;
  • 1 dnia – płuca rozpoczynają usuwanie śluzu;
  • 2 dni – poprawia się zmysł smaku i zapachu;
  • 3 dni – poprawia się wydolność oddechowa;
  • 2-12 tygodni – poprawia się wydolność krążenia, a wydolność płuc poprawia się nawet o 30%;
  • 3-9 miesięcy – ustępuje kaszel, zadyszka i trudności z oddychaniem, rozpoczyna sie regeneracja rzęsek, które pomagają oczyścić oskrzela i chronią przed infekcjami;
  • 5 lat – ryzyko zawału serca obniża się do 50% w stosunku do ryzyka u osób palących;
  • 10 lat – ryzyko raka płuc obniża się do 50% w stosunku do ryzyka u osób palących, a ryzyko zawału serca ulega obniżeniu do poziomu osoby, która nigdy nie paliła.

W pierwszych dniach powstrzymywania się od palenia warto:

  • unikać osób palących i miejsc, w których dozwolone jest palenie;
  • pić duże ilości wody (niegazowanej) i soków owocowych;
  • unikać picia alkoholu, który utrudnia kontrolowanie zachowań i często towarzyszył paleniu;
  • starać się nie przebywać w miejscach, w które najczęściej wiązały się z paleniem;
  • starać się ograniczyć te czynności, które dotychczas wiązały się najczęściej z paleniem;
  • przebywać dużo na świeżym powietrzu, gimnastykować się i uprawiać sport;
  • poszukać osób, które już od lat nie palą i zapytać jak sobie radziły w początkowym okresie niepalenia i jak sobie radzą obecnie;
  • zamiast mocnej kawy, herbaty i alkoholu pić dużo wody mineralnej oraz soków owocowych;
  • unikać spożywania wysokokalorycznych produktów żywnościowych.

Kiedy w 1986 roku zdecydowałem się na zaprzestanie palenia miałem świadomość, że zapalenie “tylko jednego papierosa” spowoduje powrót do palenia, a kiedyś znowu będę starał się przestać i wówczas będę musiał tak samo cierpieć jak w pierwszych dniach bez papierosa. Z drugiej strony ilekroć przychodziła mi do głowy myśl, żeby zapalić pojawiał się żal przed utratą tych godzin, dni, a później miesięcy i lat bez papierosa, porannego kaszlu i “braku tchu”. Stan ten trwa do dnia dzisiejszego. Mnie się udało, więc i Ty także masz sznsę!

dr n. med. Bohdan Woronowicz

—————————————-

Czy używanie papierosów elektronicznych może prowadzić do nałogowego palenia tytoniu?

 

Używanie papierosów elektronicznych jest formą przyjmowania nikotyny. Dane z badania ankietowego przeprowadzonego w 2017 roku na zlecenie Głównego Inspektoratu Sanitarnego wskazują, że ponad połowa osób palących zaczyna nałogowo palić tytoń w wieku 15–19 lat, a co trzeci palacz w wieku 20–29 lat. Według wspomnianego raportu 2% Polaków używa papierosów elektronicznych. Dane amerykańskie wskazują na co raz większe rozpowszechnienie papierosów elektronicznych wśród młodzieży. W populacji uczniów szkół średnich z papierosów elektronicznych korzystało 16% badanych, a tradycyjne papierosy paliło 9,3% z nich. Grupa amerykańskich naukowców podjęła próbę odpowiedzi na pytanie czy używanie papierosów elektronicznych może prowadzić do nałogowego palenia tytoniu.

W opublikowanym w czasopiśmie „JAMA Pediatrics” przeglądzie systematycznym z metaanalizą naukowcy zaobserwowali zależność pomiędzy używaniem papierosów elektronicznych przez młodzież a nałogowym paleniem tytoniu w późniejszym okresie życia.

Do metaanalizy zakwalifikowano 9 badań obserwacyjnych obejmujących łącznie 16 621 nastolatków i młodych dorosłych (wiek: 14–30 lat; 56% kobiet). W 7 badaniach oceniano związek pomiędzy używaniem papierosów elektronicznych a rozpoczęciem nałogowego palenia tytoniu w określonym czasie. W 2 badaniach oceniono częstość nałogowego palenia tytoniu w okresie minionych 30 dni wśród nastolatków i młodych dorosłych korzystających z papierosów elektronicznych.

Wyniki metaanalizy wskazują, że nastolatki i młodzi dorośli, którzy kiedykolwiek używali papierosów elektronicznych, w porównaniu z tymi, którzy ich nigdy nie używali, prawie 3,5-krotnie częściej palili nałogowo tytoń w późniejszym okresie życia (30,4 vs 7,9%; OR: 3,62 [95% CI: 2,42–5,41]). Odnotowano również, że osoby, które w ciągu 30 dni przed włączeniem do badania używały papierosów elektronicznych ponad 4-krotnie częściej paliły tytoń w momencie zakończenia okresu obserwacji (w jednym badaniu trwał on 6 mies., a w drugim 12 mies.; 21,5 vs 4,6%; OR: 4,28 [95% CI 2,52–7,27]).

Według autorów metaanalizy dostępne badania wskazują, że używanie papierosów elektronicznych związane jest z większym prawdopodobieństwem rozpoczęcia nałogowego palenia tytoniu w przyszłości. Autorzy podkreślają konieczność wprowadzenia rozwiązań prawnych, które ograniczą dostępność papierosów elektronicznych dla młodzieży. Warto wspomnieć, że na mocy przepisów uchwalonych w 2016 roku, w Polsce nie można sprzedawać papierosów elektronicznych osobom poniżej 18. roku życia, a także korzystać z e-papierosów w miejscach publicznych.

Opracowała lek. Katarzyna Anna Dyląg na podstawie:

Soneji S. i wsp.: Association between initial use of e-cigarettes and subsequent cigarette smoking among adolescents and young adults: a systematic review and meta-analysis. JAMA Pediatr. 2017 Aug 1;171(8):788-797. doi: 10.1001/jamapediatrics.2017.1488.; Trząsalska A. i wsp.: Raport z ogólnopolskiego badania ankietowego na temat postaw wobec palenia tytoniu. Kantar Public, 2017 

https://www.mp.pl/pediatria/przeglad-badan/186537,czy-uzywanie-papierosow-elektronicznych-moze-prowadzic-do-nalogowego-palenia-tytoniu – dostęp 15.05.2018

Wyniki ostatnich badań

Już od dłuższego czasu było już wiadomo, że palacze mają słabsze mięśnie. Przyjęło się jednak uważać, że to wynik mniejszej aktywności fizycznej, ograniczonej z powodu uszkodzenia płuc. Naukowcy z University of California, San Diego oraz ich współpracownicy z Brazylii i Japonii sugerują jednak, że dym tytoniowy zupełnie niezależnie uszkadza również mięśnie. Taki jest wniosek z eksperymentu, w ramach którego międzynarodowy zespół badaczy przez osiem tygodni poddawał myszy działaniu dymu z papierosów. Okazało się, że pod wpływem substancji zawartych w dymie papierosowym, maleje liczba małych naczyń krwionośnych w mięśniach a to pogarsza pracę mięśni. Gorsza praca mięśni może – zdaniem badaczy – oznaczać dalsze problemy. Ogranicza ona możliwości ruchu, co zwiększa ryzyko pojawienia się różnorodnych chorób przewlekłych, takich jak np. związana z wdychaniem dymu przewlekła obturacyjna choroba płuc czy np. cukrzyca.  (Goniec Medyczny, 28.05.2018)

Badacze z University College London na łamach pisma „The BMJ” opublikowali wyniki analizy, w której na podstawie 141 dostępnych badań oszacowali wzrost ryzyka rozwoju choroby wieńcowej i udaru przy regularnym wypalaniu jednego, pięciu oraz dwudziestu papierosów dziennie. Po wypaleniu jednego papierosa dziennie w przypadku mężczyzn zagrożenie chorobą wieńcową podnosi się o 46 proc. tego, o ile wzrosłoby przy wypalaniu 20 papierosów dziennie, a zagrożenie udarem – o 41 proc. (Goniec Medyczny nr 1691, 04.06.2018)

Więcej:

Skontaktuj się z nami:

Centrum Konsultacyjne AKMED
ul. Mokotowska 6a, Warszawa
e-mail: akmed@akmedcentrum.eu
tel. 608 521 431, 22 825 33 33, 22 8555055